Έρευνα & Άποψη
Επικοινωνία

Startups: Πώς βρίσκω την επιχειρηματική ιδέα του 1 δις!

18/11/2022

Στην αρθρογραφία της KRS αλλά και γενικά στο Internet θα βρείτε πολλές ιδέες για Startups, οι οποίες ανανεώνονται κάθε χρόνο παίρνοντας υπόψη τις εκάστοτε τεχνολογικές, οικονομικές και επιχειρηματικές τάσεις. Αλλά τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά, παρά τη πληθώρα των διαθέσιμων ιδεών.
Στο παρόν άρθρο θα εστιάσουμε σε μερικά σημεία που ενδεχομένως όχι μόνο θα κάνουν βιώσιμη τη
Startup σας αλλά μπορεί να αυξήσουν την πιθανότητα να κάνει το επόμενο μεγάλο disrupt.

Υπάρχουν πολλοί λόγοι επιτυχίας αλλά και ειδικά αποτυχίας μιας Startup, κάτι που κάνει το ποσοστό αποτυχίας τους να αγγίζει το 80% - 90%, αλλά όπως γνωρίζουμε καλά όλοι, αυτές που τα καταφέρνουν στην ουσία αλλάζουν τον κόσμο γύρω μας με βασικά μέσα την ιδέα, τα έξυπνα επιχειρηματικά μοντέλα και φυσικά την χρήση εκθετικών τεχνολογιών και μέσων (όπως τα Smartphones, το Internet, τα APIs κ.α.).

Σημείο μηδέν το «πρόβλημα»

Η απουσία ζήτησης ή ανάγκης για το προϊόν ή την υπηρεσία της Startup βρίσκεται μέσα στη κορυφαία τριάδα λόγων αποτυχίας. Σε κάθε περίπτωση το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να σκεφτείτε πολύ καλά  πριν αποφασίσετε για οτιδήποτε άλλο είναι αν υπάρχει κάποιο πρόβλημα που μπορείτε να λύσετε εσείς.  
Και μη νομίζετε ότι πρέπει να γίνει κάποια μεγάλη και εκτεταμένη έρευνα σε όλο τον κόσμο! Πολλές φορές η απάντηση υπάρχει στη κυριολεξία δίπλα μας. Αυτό δείχνει και η επαφή με το οικοσύστημα των Startups, με τους founders να αναφέρουν στις συνεντεύξεις τους ότι τα πάντα ξεκίνησαν από ένα πρόβλημα που αντιμετώπιζαν οι ίδιοι ή η οικογένεια τους.
Γιατί είναι τόσο σημαντικό να εργαστείτε σε ένα πρόβλημα που έχετε; Μεταξύ άλλων, διασφαλίζει ότι το πρόβλημα υπάρχει πραγματικά. Ακούγεται προφανές να πούμε ότι πρέπει να ασχολούμαστε μόνο σε προβλήματα που υπάρχουν αλλά αναφέραμε λίγο πιο πάνω έναν από τους κορυφαίους λόγους αποτυχίας των Startups…

Γιατί όμως τόσοι πολλοί ιδρυτές Startups  χτίζουν πράγματα που κανείς δεν θέλει; Επειδή ξεκινούν προσπαθώντας να σκεφτούν «τρομερές» νέες ιδέες και αυτό είναι διπλά επικίνδυνο μια και δεν αποδίδει απλώς λίγες καλές ιδέες, αλλά αποδίδει κακές ιδέες που ακούγονται αρκετά αληθοφανείς για να σας ξεγελάσουν να τις επεξεργαστείτε, αναφέρει σε ένα από τα δοκίμιά του ο Paul Graham, o γνωστός προγραμματιστής, επενδυτής Startups και φιλόσοφος θα λέγαμε.

«Στο Y Combinator ονομάζουμε αυτές τις ιδέες "κατασκευασμένες" ή "κωμικές" ιδέες για Startups. Ας πάρουμε για παράδειγμα, ένα κοινωνικό δίκτυο για ιδιοκτήτες κατοικίδιων ζώων. Δεν ακούγεται προφανώς λάθος μια και εκατομμύρια άνθρωποι έχουν κατοικίδια ζώα. Συχνά ενδιαφέρονται πολύ για τα κατοικίδια ζώα τους και ξοδεύουν πολλά χρήματα σε αυτά. Σίγουρα πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους θα ήθελαν έναν ιστότοπο όπου θα μπορούσαν να μιλήσουν με άλλους ιδιοκτήτες κατοικίδιων ζώων. Αν μόνο το 2 – 3% εξ αυτών ήταν τακτικοί επισκέπτες, θα μπορούσατε να έχετε δυνητικά εκατομμύρια χρήστες. Θα ήταν επίσης δυνατό να τους εξυπηρετήσετε με στοχευμένες προσφορές και ίσως να χρεώσετε για premium χαρακτηριστικά.
Ο κίνδυνος μιας τέτοιας ιδέας είναι ότι όταν επικοινωνείτε με τους φίλους σας με κατοικίδια ζώα, δεν λένε  σας λένε ότι “δεν θα το χρησιμοποιούσα ποτέ” αλλά για διάφορους λόγους λένε “ναι, ίσως θα μπορούσα να δω να χρησιμοποιώ κάτι τέτοιο”. Ακόμα και όταν ξεκινήσει η Startup, θα ακούγεται εύλογο σε πολλούς ανθρώπους η χρήση του Petfacebook αλλά παρόλα αυτά δεν θα το χρησιμοποιήσουν οι ίδιοι, τουλάχιστον όχι άμεσα, αλλά θα μπορούσαν να φανταστούν άλλους ανθρώπους να το θέλουν. Αθροίστε αυτήν την απάντηση σε ολόκληρο τον πληθυσμό και θα έχετε μηδενικούς χρήστες», αναφέρει εμφατικά ο Paul Graham.

Το παράδειγμα του πηγαδιού

Όταν ξεκινά μια Startup θα πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον ορισμένοι χρήστες που χρειάζονται πραγματικά αυτό που θέλετε να φτιάξετε - όχι μόνο άτομα που θα μπορούσαν να δουν τον εαυτό τους να το χρησιμοποιούν μια ημέρα των ημερών, αλλά άτομα που το θέλουν επειγόντως. Συνήθως αυτή η αρχική ομάδα χρηστών είναι μικρή, για τον απλό λόγο ότι αν υπήρχε κάτι που χρειαζόταν επειγόντως σε ένα μεγάλο αριθμό ανθρώπων και που θα μπορούσε να κατασκευαστεί τη δεδομένη στιγμή θα υπήρχε ήδη κάποια λύση στην αγορά.
Οι επιλογές σας είναι δύο: είτε θα πρέπει να δημιουργήσετε κάτι που ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων θέλει λίγο είτε κάτι που ένας μικρός αριθμός ανθρώπων θέλει πολύ. Οι ειδικοί συμβουλεύουν να επιλέξτε το δεύτερο.

Ας πάρουμε το παράδειγμα της Google, εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποιούν τη μηχανή αναζήτησης πληροφοριών στο Internet και το χρειάζονται πολύ. Μια Startup που μόλις ξεκινά δεν μπορεί να καταφέρει να φτάσει αυτά τα μεγέθη, έτσι οι υπάρχουν δυο επιλογές σχετικά με την «τρύπα του πηγαδιού» με την οποία ξεκινάτε: μπορείτε να ξεκινήσετε από μια αγορά η οποία είναι ευρεία αλλά ρηχή σε ζήτηση, είτε μια αγορά η οποία είναι που είναι στενή και βαθιά με έντονη ζήτηση, όπως ένα πηγάδι που ενδεχομένως οδηγεί σε ένα υπόγειο ωκεανό.
Οι «κατασκευασμένες» ιδέες Startups είναι συνήθως του πρώτου τύπου. Πολλοί άνθρωποι ενδιαφέρονται γενικά και «χαλαρά» για το petfacebook του Paul Graham αλλά τελικά δεν υπάρχει πραγματική και άμεση ζήτηση. Αντιθέτως η προϊστορία έχει δείξει ότι οι Startups που ξεχώρισαν είναι του δεύτερου τύπου, Microsoft, Facebook, AirBnB είναι μερικά παραδείγματα, μια και ξεκίνησαν με αγορές – «νίτσες» και τελικά βρήκαν θησαυρό στο βάθος του πηγαδιού και του χρόνου, αναπαράγοντας την αρχική ιδέα μαζικά.
Αν ο Mark Zuckerberg είχε δημιουργήσει κάτι που θα μπορούσε να προσελκύσει μόνο τους φοιτητές του Χάρβαρντ για παράδειγμα, δεν θα ήταν καλή ιδέα Startup. Το Facebook όμως ήταν μια καλή ιδέα επειδή ξεκίνησε με μια μικρή αγορά η οποία είχε απήχηση και τελικά ζήτηση και προφανώς επειδή έπιασε στο Χάρβαρντ θα έπιανε και σε άλλα πανεπιστήμια και τελικά σε όλο το κοινό του Internet.

«Όταν έχετε μια ιδέα για Startup θα πρέπει να αναρωτηθείτε ποιος θα θέλει το προϊόν ή την υπηρεσία σας «εδώ και τώρα». Και να το θέλει τόσο πολύ που θα το χρησιμοποιήσει ακόμα και αν είναι ένα MVP με λίγες δυνατότητες από μια άγνωστη Startup. Εάν δεν μπορείτε να απαντήσετε σε αυτό, η ιδέα είναι πιθανώς κακή» αναφέρει σχετικά ο Paul Graham.

Γρήγορες συμβουλές

Αφού ξεπεράσουμε το λεγόμενο «γκόλ από τα αποδυτήρια», δηλαδή της δημιουργίας μιας Startup για κάτι που δεν χρειάζεται άμεσα η αγορά θα πρέπει να εστιάσετε και στα παρακάτω σύμφωνα με τους ειδικούς:

Παρακολουθείστε τον κόσμο γύρω σας

Παρότι προϋπήρχε η παγκόσμια τάση για ενέργειες και στρατηγικές κατά της κλιματικής αλλαγής, τον τελευταίο χρόνο είναι ακόμα πιο εμφανής η ανάγκη για εξοικονόμηση και εναλλακτικές πηγές ενέργειας, με τα κεφάλαια που είναι διαθέσιμα τόσο από κρατικούς φορείς όσο και από επιχειρηματικά κεφάλαια να είναι τεράστια. Για παράδειγμα, είναι πολύ πιθανό να δούμε την αγορά των μικρών ασφαλών πυρηνικών αντιδραστήρων που δεν παράγουν απόβλητα να μεγαλώνει ή των θαλάσσιων γεννητριών τα επόμενα χρόνια. Παρατηρήστε τομείς και αγορές που είναι έτοιμες να κάνουν το μεγάλο βήμα ανάπτυξης, αλλά και πού οι μεγάλες εταιρείες εστιάζουν, είτε αν βρίσκεστε εντός σε αυτές είτε με τις έρευνες και στοιχεία που δημοσιεύουν ή με τις ομιλίες των στελεχών τους άλλων οραματιστών.
Αν είστε developer για παράδειγμα σίγουρα έχετε εικόνα για το πώς και προς τα που εξελίσσονται οι γλώσσες προγραμματισμού, το AI και οι τεχνολογίες των δεδομένων, οπότε έχετε μια εικόνα για τα πράγματα που έρχονται.

Μην φοβηθείτε τον (μεγάλο) ανταγωνισμό

Ακόμα και αν φαίνεται ανυπέρβλητος ένας ανταγωνισμός του τύπου της Uber, της AirBnB ή της Stripe δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει περιθώριο για να πλασάρετε την ιδέα σας στο κοινό. Το ίδιο ίσως σκέφτοταν οι founders των παραπάνω Startups όταν είχαν μπροστά τους τις καθιερωμένες – παραδοσιακές εταιρείες του χώρου και όμως τα κατάφεραν, όπως τα κατάφερε τo TikTok να φτιάξει ένα νέο κοινωνικό δίκτυο με σύντομα βιντεο που όλοι πλέον τρέχουν να αντιμετωπίσουν. Στις πληρωμές για παράδειγμα, παρά την τιτανομαχία τραπεζών και μεγάλων fintechs, βλέπουμε πολλές Startups να ασχολούνται με το καλάθι των αγορών στα eshops ή με πληρωμές ειδικά εστιασμένες στα marketplaces.

Οι τεχνολογικές υποδομές αλλά και οι πελάτες είναι έτοιμοι για την ιδέα σας;

Πρόκειται για ένα άλλο έναν λόγο που πολλές Startups αποτυγχάνουν. Για παράδειγμα αν δεν υπήρχαν οι τεχνολογίες πληρωμών δεν θα υπήρχε το Uber, όπως επίσης αν τα Smartphones και η τεχνολογία δεν είχε φτάσει στο σημερινό επίπεδο πολλές ονομαστές εφαρμογές δεν θα ήταν εφικτές. Επίσης, αν δεν υπήρχε η πιστοποίηση όλων μας από το gov.gr και το Open Banking πολλές Startups πληρωμών και δόσεων δεν θα μπορούσαν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στην Ελλάδα.
Τέλος, αν και φαίνεται αυτονόητο οι ηλικιωμένοι με γάτες για παράδειγμα να θέλουν να παραλαμβάνουν από τα καταστήματα τις βαριές άμμους στο σπίτι τους, ωστόσο σε χώρες όπως η Ελλάδα βλέπουμε ότι προτιμάνε να πηγαίνουν στο σουπερμάρκετ.

Είμαι έτοιμος να ξεκινήσω μια επιχείρηση;

Η επιχειρηματικότητα δεν είναι μόνο events για Startups και «πίτσες – μπύρες», είναι μια ψυχοφθόρα και πολύ απαιτητική διαδικασία που ενδεχομένως θα πρέπει να θυσιάσετε πέρα από χρήματα και μέρος της ψυχικής σας υγείας και θα πρέπει να πάρετε σκληρές αποφάσεις στη πορεία. Εάν δεν έχετε σαφείς στόχους στο μυαλό σας και αυτοί δεν ευθυγραμμίζονται με τις αξίες σας και τις αντοχές, χάνετε το χρόνο σας και πιθανότατα θα κάνετε κακό στον εαυτό σας.

Συμπερασματικά

Αφού πάρετε υπόψη σας τα παραπάνω, μιλήστε για την ιδέα σας με όσο το δυνατόν περισσότερα και διαφορετικά άτομα. Θα λάβετε τόνους πληροφοριών και ιδεών που δεν θα είχατε διαφορετικά, κάτι που θα σας επιτρέψει να δείτε τι σκέφτονται οι πιθανοί πελάτες σας και, το πιο σημαντικό, να καταλαβαίνουν τι σκοπεύετε να προσφέρετε ως προϊόν ή υπηρεσία. Κρατήστε το μυαλό και τα μάτια σας ανοιχτά και δώστε προσοχή στην καθημερινή σας ζωή. Σίγουρα έχετε παραπονεθεί τουλάχιστον μία φορά για κάτι που δεν είχε νόημα για εσάς την τελευταία εβδομάδα, θα εκπλαγείτε πόσες ιδέες για νέες επιχειρήσεις θα μπορείτε να βρείτε!

Και ποιος ξέρει μπορεί το νέο TikTok να είναι στη κυριολεξία δίπλα σας…